İdrar Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
15 Mayıs 2024 Çarşamba

İdrar Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi

İdrar, böbrek nefronlarında glomerüler filtrasyonla, tübüler geri emilim ve tübüler sekresyon olaylarının donucunda meydana gelen, idrar yollarından vücut dışına atılan bir sıvıdır. İdrarın kendine has fiziksel özellikleri bulunmaktadır. Bunların arasında en önemli olanları rengi, kokusu, kıvamı, miktarı, dansitesi, Ph değeridir.


İdrar fiziksel özellikleri nelerdir?



İdrarın rengi


Alınan idrar örneği renksiz ve temiz bir camda gözle incelendiğinde normalde amber sarısı olur. Eğer fazla oranda sıvı alındıysa, idrara fazla çıkıldıysa idrarın rengi açılır. Alınana sıvı miktarı az olduğunda ise; idrar örneği daha koyu renkte olur. İdrarın rengi değerlendirilirse;

Yeşilimsi, çok açık sarı ya da renksiz idrar: Demir bozukluğunda, diyabetis mellitusta, kronik interstisyel nefritte, diyabetis insipitusta, anemi durumunda olur.

Çay rengi idrar: bu renkteki idrar hepatit rahatsızlıklarında idrarda bilirubin olması halinde olur.

Yeşil renk idrar: bu renkte idrar örneği idrar yolları antiseptiği olan metilen mavisi kullanıldığında olur.

Kırmızı renk idrar: Kırmızı pancar gibi renkli besinlerin tüketilmesi halinde, bazı ilaçların kullanılmasında, hematüri, hemoglobinüri halinde olur.

Kahverengi pembe renk idrar: bu renkteki idrar porfiriyalarda olur.

Siyah renk idrar: Eğer idrarda melanin varsa, indikan artması halinde olur.

İdrarın süt görünümünde olması: Eğer idrarda yağ ve sekresyon varsa olur.


İdrar turbiditesi


Normal idrar rengi berrak olur. Ancak idrarda bulanıklık varsa bu üratlardan, fosfatlardan, karbonatlar, lökosit, oksalat gibi hücresel elemanlardan ya da bakterilerden olabilir.

Bulanıklığın nedeni üratlar olursa, bu soğuk nedeniyle meydana gelir. Eğer idrar ısıtılırsa bulanıklık kaybolur. Fosfatlardan ve karbonatlardan olan bulanıklık ise alkali idrarda olur. Eğer idrar ısıtılırsa, bulanıklık belirgin hale gelir. İdrar örneğine 1-2 damla kadar asetik asit damlatılırsa bulanıklık kaybolur. Çünkü bu madde bulanıklığa neden olan tersiyer kalsiyum fosfatın suyun içinde çözünen primer kalsiyum fosfat ve kalsiyum asetata çevirir. Oksalatlar nedeniyle idrar bulanıklaşırsa, bu hafif alkali ve hafif asit idrarda olur. İçine 1-2 damla HCl (%12,5luk) damlatılırsa bulanıklık yok olur. İdrar lökosit gibi dejenere olmuş iltihaplı etkenlerden bulanık hale geldiyse, içine 1-2 ml kadar %10-20'lik olan NaOH damlatılırsa, idrar jelatinimsi saydamlığa döner. Bakteriler nedeniyle idrar bulanık hale gelirse, idrarın ısıtılması, alkali hale getirilmesi ya da asitlendirilmesi halinde bulanıklık düzelmez.


İdrarın kokusu
İdrarın normalde kendine has olan özel bir kokusu bulunmaktadır. Ancak çeşitli etkenler idrarın kokusunun değişmesine neden olabilir. Özellikle bazı ilaçlar idrardan atılırken idrar kokusunu değiştirebilir. Eğer idrar kokusuz olursa, bu akut renal yetmezliklerde görülebilir. Diyabetes mellitusta.

İdrarda meyve kokusu olur. Eğer idrar kötü kokuyorsa, bu bir enfeksiyon işareti olabilir. Terli ayak kokusu gibi kokan idrar ise; glutarik asidemite ve azovalerik asidemite halinde görülür. İdrarda karamel kokusu, akağaç kokusu olursa, bu idrar hastalığını gösterir. Küf kokusu gibi bir koku olursa, bu feniketonüride meydana gelir. Eğer idrarda ekşi kokusu olursa, bu tirozinemide olur.


İdrarın kıvamı

Normalde idrar akıcı bir kıvamdadır. İdrar örneği çalkalandığında oluşan köpük bile kolayca hızla kaybolur.


İdrarın hacmi (Volümü)

İdrar hacmi erkeklerde 24 saatte kadınlara göre daha fazla olur. Ancak bunu alınan sıvı miktarı, diyet yapılması, böbreklerin dışında su kaybı olması gibi etkenler etkileyebilir.

24 saatlik idrarın sürekli olarak 50 ml altında olması ya da hiç idrara çıkmama anüri olarak tanımlanır. 24 saatlik idrarın sürekli şekilde 400 ml altında olması oligüri, 2500 ml üzerinde olması ise poliüri olarak tanımlanır. Sık idrar yapma pollaküri, ağrılı idrar yapma ise dizüri olarak tanımlanır.


İdrar dansitesi

İdrar dansitesi demek 1 cm3 idrarın mg cinsinden ağırlığını gösterir. Bu oran alınan sıvı miktarına göre 1002 oranına kadar inebilir ya da 1040 seviyesine çıkabilir. İdrarın dansitesi distile edilmiş sudan yüksek olması, içinde bulunan organik ve inorganik maddelerden kaynaklanır. Dansite ölçümü ise ürinometre ve idrar stripleri ile yapılabilir.


İdrar Ph (İdrar reaksiyonu)

Normalde idrar Ph seviyesi 6,2 kadardır. Bu oran 4,8 ve 8i2 seviyeleri arasında olabilir. İdrar Ph değeri Ph kâğıtları ve turnusol kâğıtları yardımıyla incelenmektedir. Bu değer diyet sırasında NH4Cl alınmasında, güçlü sindirimde, bikarbonat alınmasında, potasyum yetmezliğinde, mesane ve idrar yolu iltihaplarında, renal tübüler hastalıkta, renal yetmezlikte farklılık gösterebilir. Protein bakımından zengin bir diyette idrar Ph değeri asit tarafa, meyve ve sebze ağırlıklı diyette ise alkali tarafa doğru kayma gösterir.

İdrar Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

Kırmızı Sayı

Çok Okunanlar

İdrar Neden Köpürür?

İdrar Neden Köpürür?

Haber Bülteni

Popüler İçerik

İdrar Yolları Antibiyotik Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

İdrar Yolları Antibiyotik Kullanımı ve Faydaları Nelerdir?

İdrar Torbası Ameliyatı Riskleri ve Sonrası

İdrar Torbası Ameliyatı Riskleri ve Sonrası

Dansite İdrar Değerleri Nelerdir?

Dansite İdrar Değerleri Nelerdir?

İdrar İnkontinansı Belirtileri ve Tedavisi

İdrar İnkontinansı Belirtileri ve Tedavisi

Çok İdrar Yapmak Nedenleri?

Çok İdrar Yapmak Nedenleri?

Güncel

İdrarda Sperm Olması

İdrarda Sperm Olması

Güncel

İdrar Tahlili Eritrosit

İdrar Tahlili Eritrosit

Koyu İdrar Belirtileri ve Tedavisi

Koyu İdrar Belirtileri ve Tedavisi

Koyu idrar, herkeste ortaya çıkabilecek bir durumdur. İdrar renkleri, insanlarda birçok zaman farklı sorunların habercisi olarak ele alınabilmektedir. Ancak yine de kesin ol[...]

Uykuda İdrar Kaçırmanın Nedenleri?

Uykuda İdrar Kaçırmanın Nedenleri?

Uykuda idrar kaçırma; özellikle çocuklarda çok sık karşılaşılan bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkar. Uykuda idrar kaçırma daha çok çocukluk çağında gö[...]

İdrar Yolu Enfeksiyonu Kanama Belirtileri ve Tedavisi

İdrar Yolu Enfeksiyonu Kanama Belirtileri ve Tedavisi

İdrar yolu enfeksiyonu kanama: İdrar yolu enfeksiyonu, bebek, çocuk, yetişkin ve yaşlı tüm yaş gruplarının hayatında birçok kez yaşadığı, yakalandığı rahatsız e[...]

İdrar Sonrası Akıntı Belirtileri ve Tedavisi

İdrar Sonrası Akıntı Belirtileri ve Tedavisi

İdrar sonrası akıntı; bayanlarda vajina bölgesinde enfeksiyondan kaynaklı olarak akıntı meydana gelebilir. Bu akıntı yeşil renkte, çok pis kokan ve cinsel yolla bulaşa[...]

İdrarda Keton Belirtileri ve Tedavisi

İdrarda Keton Belirtileri ve Tedavisi

İdrarda keton, tıbbi olarak doktorların sık sık karşılaştığı durumlardan biridir. Keton insan vücudunda enerjinin oluşabilmesi için yağ ve yağ asitlerinin kullanıl[...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6